„Ef
ég skyldi einhverntíma komast í vandræði
þá vildi ég vera meðal ítala.“
- Halldór Laxness.
Lestu meira um hvernig íslensk skáld hafa
ort og skrifað
um Ítali og Ítalíu.
UMSAGNIR
„Við
erum búin að vísa mörgum í
hús til ykkar því af þeim vefjum
ítölskum sem við skoðum þá
held ég að ykkar geri betur en flestir að
vísa til vegar á Ítalíu og
ekki síst í Róm.“
„...hagnýtur
og
hentugur vefur sem fær nánast fullt hús
stiga út á upplýsingagildið
og skemmtilegheitin ...“
„Við
prentuðum út margar síður af þessum
snilldarvef og notuðum sem biblíu á
10 daga ferðalagi okkar um Róm.“
Rómverjar byggðu útileikhús og leikvanga um allt sitt ríki, en í Róm voru þeir stærstu og mikilfenglegustu; Circus Maximus tók kvartmilljón manns í sæti og Kólosseum rúmaði fimmtíu þúsund.
Í fornu Róm var mikið um blóðuga kappleiki og baráttu manna og dýra upp á líf og dauða. Rómverjar reistu meiriháttar leikhús og leikvanga til þess arna og standa sumir enn; þeir elstu eiga aldur sinn að rekja allt aftur til lýðveldistímans, til 3. og 4. aldar f.Kr..
Á paðreimi, eins og hinum mikla Circus Maximus sem var elsti og stærsti leikvangur Rómverja til forna, fóru fram æsilegar keppnir tvíhjóla kappakstursvagna af því tagi sem fólk man eftir úr myndinni um Ben-Húr. Í hringleikhúsi eins og Kólosseum fóru aðallega fram blóðugir bardagar upp á líf eða dauða; skylmingaþræla á milli eða við óargadýr. Á kappleikvangnum, stadíum, voru hins vegar háð keppnishlaup og aðrar íþróttir öllu friðsamari. Og í leikhúsunum, eins og t.d. í Leikhúsi Pompeiusar við Flóruvelli (Campo de’Fiori) eða Ódeoni Dómitíanusar var sungið, leikið og spilað og í því fyrrnefnda tróð sjálfur Neró upp.
Hringleikhús Allt frá lýðveldistímanum var öllum þeim sem sóttust eftir embætti innan borgar eða ríkis nauðsyn á að vinna sér lýðhylli. Það gerðu kvestorar, ræðismenn og keisarar með matargjöfum og blóðugum bardögum manna og dýra, alþýðunni til skemmtunar í leikhúsum borgarinnar.
KÓLOSSEUM - 80 e.Kr. Úr lofti er Kólosseum að sjá eins og hálfflysjaður laukur. Þrír bogabyggðir veggir umlykja innsta kjarnann sem er sviðið sjálft, arenan. Hæðirnar eru svo líka þrjár, hver með sína súlugerð.
KólosseumColosseo létu Flavínar byggja, feðgarnir þrír sem ríktu í Róm á árunum 69 - 96 e.Kr. og tóku við af ættmennum Ágústusar, hins fyrsta keisara Rómar. Það var faðirinn, Vespasíanus, sem fól færustu byggingameisturum ríkisins það verkefni að reisa lýðnum hringleikhús á landi því sem Neró hafði látið byggja sína alræmdu gullhöll í mýrinni vestan við Rómartorgið forna, Forum Romanum. Það hús þótti mikið bruðl og lét Vespasíanus rífa mestan hluta þess til að koma fyrir hringleikhúsinu nýja. Þarna stóð líka risalíkneskja hins fallna keisara Nerós. En þótt leikhúsið sem þarna reis upp úr þurrkaðri mýrinni hafi sannarlega verið stórt og mikilfenglegt kom nafn þess, Kólosseum, sem þýðir eitthvað risastórt, ekki af því, heldur risastyttunni gylltu.
Þrátt fyrir hina íslensku nafgift „hringleikhús“ eða „hringleikahús“, hringlaga leikhús, átti starfsemi Kólosseum ekkert skylt við leiklist eða friðsamlega íþróttaleiki. Rómverjar voru lítt gefnir fyrir þá grísku menningu að efna til kappleikja án þess að nokkru blóði væri úthelt, án þess að nokkur hefði þar bana af, dýr eða menn. Það var þó einn Flavínanna, Dómitíanus, sem lét reisa fyrsta íþróttaleikvang Rómar og í raun þann eina sinnar tegundar í Rómaveldi utan Grikklands.
Paðreimar Á paðreimum Rómar fóru fram æsilegar keppnir tvíhjóla kappakstursvagna af því tagi sem fólk man eftir úr myndinni um Ben-Húr.
Circus MaximusCirco Massimo var elsti og stærsti leikvangur Rómverja til forna, völlur hans rúmlega hálfur km að lengd og 80 m að breidd og talið að áhorfendapallar hans hafi rúmað 250.000 manns, eða dágóðan hluta íbúa Rómar þess tíma. Enn má sjá móta fyrir Sirkusi Maximusi í hvelftinni sunnan við Palatínhæðina og nota miðbæjarbúar grösugar tóftir hans gjarnan til göngu, hlaupa og boltaleikja.
CIRCUS MAXIMUS Líkan af paðreiminum mikla í Róm sem var rúmlega hálfur km að lengd og 80 m að breidd og talið að áhorfendapallar hans hafi rúmað 250.000 manns. Leikvangurinn lá frá austri til vesturs, en norðanvert voru keisarahallirnar á Palatínhæð og innangengt þaðan í keisarastúku vallarins.
Kappleikvangar Íþróttaleikvangar að hætti Grikkja voru fáir í Rómaveldi, ef nokkrir fyrir utan þann sem Dómitíansus lét reisa á Marsvöllum í núverndi gamla miðbæ Rómar, centro storico.
Leikvangur Dómitíanusar Stadio di Domiziano hét á sínum tíma Circus Agonalis (keppnishringleikhús) og lá frá norðri til suðurs þar sem nú er Navónutorg í miðbæ Rómar. Torgið hefur lögun sína alveg frá leikvanginum, en rústir hans er enn að finna nokkrum metrum neðar. Leikvangurinn var tveggja hæða og talið að á milli 20 - 30.000 manns hafi komist fyrir á marmaralögðum pöllum hans. Aðalinngangurinn á sjálfan völlinn var norðan frá, í kverkinni þar sem gengið er inn á torgið í dag.
Það var Dómitíanusi metnaðarmál að koma á friðsamlegum kappleikjum, íþróttahátíðum sem fram færu á fjögurra ára fresti líkt og Ólympíuleikarnir. Lítil hefð var fyrir ástundun þess konar grískra íþrótta í Róm og nokkur andstaða við þá innan raða íhaldsamra Öldungaráðsmanna. Árið 86, 20 árum eftir að Neró keisari hafði tekið þátt í Ólympíuleikunum á Grikklandi, stofnaði Dómitíanus til íþróttakappleikanna Certamen gymnicum og þar á meðal keppnisgreina var kvennnahlaup að hætti Spartverja. Þá hefur hann að líkindum þegar verið búinn að láta reisa leikvang þann sem við hann er nú kenndur. Stadion, skeið, er forn grísk-latnesk lengdareining, 185 m, 607 rómversk fet, og af henni er dregið heitið á þeim leikvöngum þar sem runnin voru skeið (ít. stadio, e. stadium). Leikvangurinn er einstakur að því leyti sem viðkemur notkun hans til iðkunar (friðsamlegra) íþrótta.
Leikhús Í leikhúsunum Rómar, eins og t.d. í Leikhúsi Pompeiusar við Flóruvelli (Campo de'Fiori) eða Ódeoni Dómitíanusar, var sungið, leikið og spilað og í því fyrrnefnda tróð sjálfur Neró upp.
Leikhús PompeiusarTeatro Pompeo Handan við eystri enda torgsins Campo de'Fiori er húsaröð sem sveigist í tæpan hálfhring. Bygging þessi er á grunni og hefur lögun sína frá leikhúsi Pompeiusar sem herstjórinn lét reisa um 50 f.Kr.
Leikhús MarsellusarTeatro di Marcello Leikhúsið sem kennt var við systurson Ágústusar keisara liggur miðja vegu milli þess staðar þar sem Circus Flaminius var og Kapítólhæðar. Sesar hóf byggingu leikhússins sem andsvar við leikhúsi Pompeiusar, en það var kjörsonur hans, Oktavíanus, sem lét ljúka byggingunni og kenna það við frænda sinn sem átti að erfa ríkið, en dó árið 23 f.Kr.. Talið er að leikhúsið hafi formlega verið tekið í notkun 13-11 f.Kr. og tók þá 20.500 manns í sæti.
Ódeon Á níunda áratug 1. aldar lét Dómitíanus reisa yfirbyggt leikhús á Marsvöllum, vestan við baðhýsi Nerós og Agrippu. Það hét Ódeon upp á grísku og þar fóru fram tónlistarkeppnir Júpiteri Kapítólhæðar til dýrðar, Certamen Capitolino Iovi, og gátu 10.000 manns fylgst með.
Eldaðu
ítalskt !!!
Oft er það einfaldleikinn sem blívur
best og segja má að eitt af því
sem einkennir ítalska matargerð sé sparleg
notkun hráefnis og krydda.
Söguás:
1929
Mússolíní og Píus páfi
XI. semja um réttarstöðu Páfagarðs
sem sjálfstætt ríki innan ítalska
ríkisins með samningi sem kenndur er við
Lateran.
Hátíðir
Kjötkveðju-
hátíð er haldin í Róm
svo til allan febrúarmánuð og nær
hámarki á Martedí Grasso,
sprengidag þeirra Ítala. Karnivalið virðist
aðallega vera hátíð smáfólksins;
telpurnar klæða sig upp í prinsessukjóla
og strákarnir í ofurhetjubúninga.
Hver
er maðurinn?
Silvio Berlusconi fv. forsætis-
ráðherra Ítalíu hóf ferilinn
sem dægurlaga-söngvari á ferjum, en
tók síðan að stunda viðskipti
og sá sér þá hag í að
stofna til vinfengis við stjórnmálamenn.
Feneyjar
Feneyjar eru reistar á mörgum hólmum
og helsti ferðamáti íbúa innan
borgarinnar hefur frá upphafi verið siglingar.
Upphaf
klaustur-
lífs
Það féll í hlut Benedikts frá
Núrsíu að stofna fyrstu munka-
regluna og ber hún nafn hans. Benedikt kom klaustri
á laggirnar á Monte Cassino á Suður-Ítalíu.
Kaþólsk
trú og lútersk
Ef kaþólskur maður bergir brauðið
við altarisgöngu verður brauðið að
holdi Krists í munni honum vegna þess að
presturinn framkvæmir athöfnina fyrir hönd
kirkjunnar.
Leonardo
Leonardo da Vinci er talinn einn mesti listamaður
sögunnar. Hann fæddist í smábænum
Vinci á Ítalíu um miðja 15. öldina
og hefur æ síðan verið við þann
bæ kenndur.
ÁBÓTINN
SAGÐI ...
„Rómaborg er
yfir öllum borgum, og hjá henni eru allar borgir
að virða sem þorp, því að jörð
og steinar og stræti öll eru roðin
í blóði heilagra manna“.
MMX Saga /
Kirkja /
Listir /
Matur
/ Tenglar