„Ef
ég skyldi einhverntíma komast í vandræði
þá vildi ég vera meðal ítala.“
- Halldór Laxness.
Lestu meira um hvernig íslensk skáld hafa
ort og skrifað
um Ítali og Ítalíu.
UMSAGNIR
„Við
erum búin að vísa mörgum í
hús til ykkar því af þeim vefjum
ítölskum sem við skoðum þá
held ég að ykkar geri betur en flestir að
vísa til vegar á Ítalíu og
ekki síst í Róm.“
„...hagnýtur
og
hentugur vefur sem fær nánast fullt hús
stiga út á upplýsingagildið
og skemmtilegheitin ...“
„Við
prentuðum út margar síður af þessum
snilldarvef og notuðum sem biblíu á
10 daga ferðalagi okkar um Róm.“
Hér eru uppskriftir að nokkrum sígildum pastasósum og vonandi mun þeim fjölga með tíð og meiri tíma vefstjóra. Svo mátt þú, netverji góður, gjarnan senda vefnum fleiri uppskriftir að ítölsku góðgæti. Verði ykkur að góðu!
Spaghetti al aglio e limone (spagettí með hvítlauk og sítrónu)
500 gr spagettí
1 mtsk grófsalt
10 hvítlauksgeirar
safi úr þremur sítrónum
jómfrúarolía
hjartafró (fersk sítrónumelissa) eða steinselja
Þetta er afar fljótlegur réttur og sérstaklega sumarlegur; upplagður sem primo piatto, léttur pastaréttur og lystauki á undan aðalréttinum, t.d. fiski. Ef hann er borðaður einn og sér er gott að hafa með nýbakað brauð og þurrt eða hálfþurrt vel kælt hvítvín.
Vatn í stóran pott og salta með grófsalti þegar suðan kemur upp. Olía á pönnu. Afhýða hvítlaukinn og merja svolítið áður en hann er settur á pönnuna. Steikja við vægan hita, en þegar laukurinn er farinn að dökkna er hann tekinn af og honum hent. Sjóða spagettíið passlega, skola og setja svo út í hvítlauksolíuna á pönnunni. Blanda saman og kreista úr sítrónunum þar yfir. Að lokum er hjartafróin eða steinseljan rifin yfir pastalengjurnar og þetta borið fram í skál.
ÚR ELDHÚSINU
Þurrkaður rauður pipar, pepperoncino, er mikið notaður í ítalskri matargerð. Fyrir þá sem nota mikið af slíku er afar þægilegt að saxa niður gott knippi og koma fyrir í krukku sem hægt er að loka vel og hella svo yfir um 250 ml af góðri ólífuolíu. Með þessu fæst sterkur ólífulögur sem hægt er að grípa til við matreiðsluna; taka teskeið af olíunni og bragðbæta út á pönnuna eða veiða upp nokkar piparflögur með fyrir sterkara bragð.
Penne all' arrabbiata („reitt“ pasta, sterkt)
ólífuolía
hvítlaukur
rauður pipar
tómatdós
Penne pastarörin taka í sig sósuna og eru því sérstaklega þægileg. Setja vatn í stóran pott og kveikja undir. Byrja á því að afhýða nokkra hvítlauksgeira og skera þá langsum í 3-4 hluta. Taka fram þurrkaðan rauðan pipar og skera smá flís af honum. Hella olíu á pönnu, hita, og skella síðan hvítlauknum og piparnum þar út á. Steikja varlega örstutt. Bæta loks tómötunum útí og láta malla góða stund. Á meðan eru pösturnar soðnar eftir kúnstarinnar reglum. Þegar búið er að smakka til sósuna og pösturnar temmilega soðnar eru þær settar útí pönnuna og öllu blandað saman. Borið fram í pönnunni eða sett í skál og gjarnan rifinn yfir Parma- eða peccorínóostur.
Bucatini all'amatriciana (sætsterkt)
ólífuolía
laukur
rauður pipar
2-3 beikonsneiðar
tómatdós
rifinn Parmaostur
sletta af hvítvíni (ef vill)
bucatini pastalengjur
Í þennan rétt nota Ítalir reyktar svínakinnar sem svipar til beikons. Bucatini pastalengjurnar eru holar að innan, sjúga sósuna upp í sig og eru því mjög þægilegar með sósu.
Skera laukinn og beikonið smátt og steikja með piparnum í olíu, sletta út í hvítvíni og síðan tómötunum. Láta malla og bæta loks ostinum útí.
Penne ai alici (pastarör með ansjósum í pipartómatsósu)
ósaltaðar ansjósur
rauður pipar
kirsuberjatómatar
fersk basilika
fersk steinselja
tómatar í sósuna (heilir úr dós eða sósa)
Fékk þennan rétt á Trattoríu della Pace, rétt við Navónutorgið í Róm, og held að hann sé einhvern veginn svona, en pösturnar voru mun stærri en penne.
Olíu á pönnu og rauðpiparinn. Tómata úr dós og hita þetta saman. Bæta út í nokkrum af tómötunum litlu, hita svo þeir verði mjúkir að innan en haldi samt fersku útliti sínu. Þegar þetta er búið að malla góða stund, þá ansjósurnar út í og loks basilikuna og steinseljuna óskorna. Pastað út á pönnuna og hræra saman í örfáar sekúndur. (kp, okt. 1998)
ÚR ELDHÚSINU
Að sjóða pasta Mikilvægt er að sjóða pasta í sem stærstum potti og í miklu vatni. Er það vegna sterkjunnar sem skilst frá hveitinu við suðu og veldur því að pösturnar límast saman. Þegar vatnið sýður er það saltað, gjarnan með grófu sjávarsalti. Þá er að setja pastað útí pottinn og sjóða á fullum hita. Til að pasta njóti sín er mikilvægast af öllu að ofsjóða það ekki. Pasta verður að vera „al dente“, nánast seigt undir tönn, til að bragðgæði og réttir eiginleikar haldi sér. Einnig ber að gæta að því að oft þarf pasta styttri suðu en segir til um á pakkanum. Öruggast er að smakka pastað til þegar nokkuð er liðið á suðuna.
Spaghetti alla Carbonara (eggja- og ostasósa með beikoni f. 2-4)
ólífuolía, nokkrar matsk.
1/2 bolli þurrt hvítvín, ef til
hvítlaukur, 2-3 geirar
1/2 laukur
beikon, nokkrar sneiðar (helst vel reykt)
Parmaostur (a.m.k. hálfur bolli rifinn)
2 egg (3 fyrir fjóra)
smjörklípa
fersk steinselja (má sleppa)
svartur pipar
Það skal tekið fram að nafn þessa frábæra pastaréttar hafa norðurhjarabúar svívirt með rjómaútgáfu sinni og skinku í stað beikons. Þess skal líka getið að beikonið okkar íslenska er ekki nærri nógu reykt í þennan rétt, þannig að án hinnar réttu pancettu er sósan vart meira en bragðdauf minning um einfaldan, en ljúffengan rétt.
Hita vatn í stórum potti og salta með grófsalti þegar suðan kemur upp. Hræra eggin saman í skál, rífa Parmaost yfir og setja með fínsaxaðan hvítlaukinn, smjörklípu og nýmulinn pipar. Búta niður fleskið og skera laukinn í svona tommustóra bita. Olíu á pönnu, steikja beikonið fyrst og setja svo laukinn með.
Nú skal sjóða spagettíið, en þegar það er að verða tilbúið er hvítvíninu hellt út á pönnuna (ef það er notað) og hitað upp að suðu. Setja spagettíið í skál eða á fat, hella af pönnunni yfir pastað og blanda saman. Hella svo eggjunum og ostinum yfir, rífa yfir smá steinselju ef vill og blanda saman. Basta.
Penne með túnfiski, spergilkáli og ólífum (f. 4-6 sterkt)
jómfrúarolía, 6 msk
spergilkál (brokkolí), tæplega hálfur haus
hvítlaukur, 3-5 geirar
blaðlaukur, hálfur grannur
laukur, 1 stk.
svartar ólífur
túnfiskur í olíu, 1-2 dósir
rauður pipar, oddur eða duft
svartur pipar, grófmalaður
salt, helst grænmetissalt
óreganó
sítrónu- eða limesafi
fersk steinselja
Sumarlegur og einfaldur pastaréttur sem líka er hægt að borða sem kalt pastasalat. Hann má vera þokkalega sterkur; ráðandi bragð túnfiskur, spergilkál, ólífur og olía. Þetta er líka hollur grænmetisréttur (að túnfisknum slepptum) og líklega má endalaust varíera með hráefnið; bæta td. við tómötum eða rauðri papriku til að vega upp á móti græna litnum sem er ríkjandi í uppskriftinni. Nú, svo má nota skrúfur, fiðrildi og e.t.v. fleiri pöstur góðar.
Vatn í stóran pott og salta með grófu salti þegar suðan kemur upp. Grófskera grænmetið; laukinn í fernt, hvítlauksgeirana í 2-3 sneiðar langsum, búa til lítil blóm úr spergilkálinu og skera restina af því í bita. Blaðlaukurinn er hins vegar smáskorinn því hann má gjarnan sleppa að steikja og hafa ferskan. Ólífurnar eru skornar eða hafðar heilar eftir smekk. Vel af jómfrúarolíu á pönnu og hita við vægan hita. Léttsteikja grænmetið án þess að það maukist og steikja með piparinn rauða og svarta og salta. Óreganó útí í lokin. Taka svo pönnuna af hellunni þegar grænmetið er passlega steikt. Nú má henda pöstunum í pottinn og passa að sjóði vel á þeim, en þó passlega lengi. Á meðan má blanda túnfiskinum og olíunni af honum varlega saman við grænmetið á pönnunni, ólífunum og blaðlauknum. Þegar pastað er soðið er það skolað, sett í skál eða á fat og græmetið og túnfiskurinn yfir. Blanda varlega saman svo þetta verði ekki mauklegt. Kreista yfir dulítinn sítrónu- eða limesafa, rífa steinselju yfir og pipra kannski svolítið til viðbótar.
Önnur varíasjón og einfaldari er að steikja létt hvítlauk, lauk og örlítið af rauðum pipar í góðum slatta af ólífuolíu og krydda með óreganó og rósmarín. Skella þessu svo út á pastað ásamt túnfiski, ólífum, steinselju og etv. svolitlu selleríi, kreista yfir dulítinn sítrónu- eða limesafa og bera fram heitt eða kalt. Andsk. gott! (kp apríl 2003).
Tagliatelle al sugo con burro (pasta m. tómatsósu og smjöri)
ferskir pöstustrimlar tagliatelle
2 dósir niðursoðnir tómatar
nokkrir hvítlauksgeirar
gulrót
jómfrúarolía
50 g smjör
Parmaostur eða Peccorino Romano
grófsalt
salt
nýmalaður pipar
Oft er það einfaldleikinn sem blívur best og segja má að eitt af því sem einkennir ítalska matargerð sé sparleg notkun hráefnis og krydda. Hér er sagt frá tómatsósu og þótt sósurnar gerist ekki mikið einfaldari en þessi er hún lygilega margslunginn í einfaldleika sínum. Lesa meira.
Hita vatn í stórum potti. Afhýða nokkra hvítlauksgeira og skera gulrótina langsum. Opna tómatdósirnar, veiða tómatana upp úr og skera þá niður í minni bita í skál, en geyma safann. Hella olíunni á pönnu, ekki of mikilli þó því þá blandast hún ekki vel við tómatana, og hita við vægan hita. Skella hvítlauknum og gulrótinni útí, mala pipar yfir og steikja létt. Hella nú tómatbitunum út í og steikja í smá stund, en hella svo safanum útí og láta malla áfram við vægan hita þangað til sósan þykkist. Þegar sósan er að verða temmilega þykk er hvítlaukurinn og gulrótin veidd upp úr og hent.
Sósan er þá tilbúin og tími til kominn að skella pöstunum út í sjóðheitt vatnið, en muna þó að salta áður. Ef notast er við ferskt pasta, eins og hér er mælt með, þarf aðeins að sjóða það í uþb. 2 mínútur. Nú eru pösturnar tilbúnar og þær annað hvort settar í skál og fyrst smjörinu og síðan sósunni blandað saman, en helst settar á hvern disk fyrir sig, smjörklípa þar ofan á og loks tómatsósan. Svo má rífa steinselju yfir, hún gerir alltaf gott.
Zuppa Anna (kartöflu- og pastasúpa)
ólífuolía
kartöflur
laukur
hvítlaukur
gulrætur
tómatdós
kjúklingakraftur
1,5 lítri vatn
Parmaostur
svartur pipar
rauður pipar
óreganó, þurrkrydd
basilíka, þurrkrydd
spaghetti
Þessa súpu færði hún Anna grannkona okkar í Róm okkur eitt kvöldið og sagði hversdagssúpu sem hún tilreiddi á 20 mínútum. Ég er aðeins lengur að malla hana og bæti auk þess við hana gulrótum, en hér er súpan nokkurn veginn, afar einföld í matreiðslu en matarmikil og ljúffeng.
Taka fram stóran pott. Skera kartöflurnar í bita, ekki of smátt þó, laukinn í bita líka, 3-4 hvítlauksgeirana í tvennt og sneiða tvær gulrætur. Opna tómatdósina (-dósirnar). Nú er olíu hellt í pottinn og kveikt undir. Grænmetið út í pottinn (kartöflurnar líka) og tómatarnir og steikja létt. Pipra og salta og setja svolítið af rauðpipari ef vill. Bæta svo út í kjúklingakrafti (súputeningi) og vatni og sjóða í um 15 mín. Krydda með óreganó og basilíku. Smakka til. Um 5 mín. áður en kartöflurnar eru soðnar, þá setja spagettí út í (betra að brjóta) og 2 matsk. af olíu. Bera fram í pottinum, gjarnan með heitu brauði, og Parmaosti sem hver og einn rífur yfir sinn disk.
Eldaðu
ítalskt !!!
Oft er það einfaldleikinn sem blívur
best og segja má að eitt af því
sem einkennir ítalska matargerð sé sparleg
notkun hráefnis og krydda.
Söguás:
1929
Mússolíní og Píus páfi
XI. semja um réttarstöðu Páfagarðs
sem sjálfstætt ríki innan ítalska
ríkisins með samningi sem kenndur er við
Lateran.
Hátíðir
Kjötkveðju-
hátíð er haldin í Róm
svo til allan febrúarmánuð og nær
hámarki á Martedí Grasso,
sprengidag þeirra Ítala. Karnivalið virðist
aðallega vera hátíð smáfólksins;
telpurnar klæða sig upp í prinsessukjóla
og strákarnir í ofurhetjubúninga.
Hver
er maðurinn?
Silvio Berlusconi fv. forsætis-
ráðherra Ítalíu hóf ferilinn
sem dægurlaga-söngvari á ferjum, en
tók síðan að stunda viðskipti
og sá sér þá hag í að
stofna til vinfengis við stjórnmálamenn.
Feneyjar
Feneyjar eru reistar á mörgum hólmum
og helsti ferðamáti íbúa innan
borgarinnar hefur frá upphafi verið siglingar.
Upphaf
klaustur-
lífs
Það féll í hlut Benedikts frá
Núrsíu að stofna fyrstu munka-
regluna og ber hún nafn hans. Benedikt kom klaustri
á laggirnar á Monte Cassino á Suður-Ítalíu.
Kaþólsk
trú og lútersk
Ef kaþólskur maður bergir brauðið
við altarisgöngu verður brauðið að
holdi Krists í munni honum vegna þess að
presturinn framkvæmir athöfnina fyrir hönd
kirkjunnar.
Leonardo
Leonardo da Vinci er talinn einn mesti listamaður
sögunnar. Hann fæddist í smábænum
Vinci á Ítalíu um miðja 15. öldina
og hefur æ síðan verið við þann
bæ kenndur.
ÁBÓTINN
SAGÐI ...
„Rómaborg er
yfir öllum borgum, og hjá henni eru allar borgir
að virða sem þorp, því að jörð
og steinar og stræti öll eru roðin
í blóði heilagra manna“.
Vatn í stóran pott og salta með grófsalti þegar suðan kemur upp. Olía á pönnu. Afhýða hvítlaukinn og merja svolítið áður en hann er settur á pönnuna. Steikja við vægan hita, en þegar laukurinn er farinn að dökkna er hann tekinn af og honum hent. Sjóða spagettíið passlega, skola og setja svo út í hvítlauksolíuna á pönnunni. Blanda saman og kreista úr sítrónunum þar yfir. Að lokum er hjartafróin eða steinseljan rifin yfir pastalengjurnar og þetta borið fram í skál.
MMX Saga /
Kirkja /
Listir /
Matur
/ Tenglar