„RÓM VERKAR SVONA Á MIG“ Portrett af Halldóri Laxness eftir Einar Hákonarson, 1984.

Oft hef ég komist á stað með nýtt verkefni í Róm, þó ég hafi ekki staðnæmst þar nema nokkra daga, t. d. byrjaði ég Gerplu í Róm, og Innansveitarkróniku byrjaði ég þar tvisvar, þó með 4ra ára millibili; seinni gerðina byrjaði ég þar 25. okt. 1969. Róm verkar altaf einhvernveginn svona á mig.

Ég lærði [í Taormínu á Sikiley] meðal annars um ítali þá lexíu sem ég hef oft sannprófað síðar á dögunum, að þeir standa manni næst ef eitthvað bjátar á – ólíkt ýmsum þjóðum sem er ljúft að segja ókunnugum manni til vegar og eru þægilegir í tali um veðrið, en leysast einhvernveginn í sundur og hafa afklæðst holdinu á samri stundu og gestinum ber einhver vandi að höndum. Ef ég skyldi einhverntíma komst i vandræði þá vildi ég vera meðal ítala. Þeir féfletta heimska utanbæarkaupmenn og sveitamenn úr Norðurevrópu ef þeir sjá að þeir gánga með rassvasana úttroðna af lausum bánkaseðlum; þykir það sjálfsagt mál. En sá maður útlendur sem stendur uppi allslaus og sjúkur ellegar hefur orðið fyrir óláni og slysi, hann á lykil að hjörtum ítala.

PENSIONE RIIS Bústaður Halldórs í Taormínu á Sikiley þar sem hann dvaldist við að skrifa Vefarann mikla frá Kasmír sumarið 1925. Halldór ferðaðist víða þegar hann var að vinna að verkum sínum „til að losna við daglegt argaþras heimafyrir", eins og hann sagði sjálfur.

Á nútímamenn verkar barokkskraut í bókstaflegum skilníngi einsog óþrifnaður. Í þessum þúnglamalega íburði þar sem eingin lína er óbrotin, einginn flötur fær að vera í friði fyrir einhverju vængjuðu marmaradrasli, skjaldarmerkjum, vopnum og fánum úr steini, eða blómskrúði úr gyltum málmi, skynjum við aðeins hávaða og belgíng, sama máli gegnir um þessar endalausu súlur þeirra og súlnaraðir sem ýmist hánga utaná húsunum eða standa undir aungvu, við eigum bágt með að finna í þeim meira listrænt gildi en til dæmis pylsum.